Okoń nilowy -

Okoń nilowy (Lates niloticus) jest gatunkiem ryby często spotykanym w polskich rybiarniach i supermarketach. Niewiele osób jednak wie, czym ta ryba się charakteryzuje. Nic dziwnego – nie jest to gatunek polski, więc lokalni wędkarze niekoniecznie mieli okazję się z nim zaznajomić.

Charakterystyka i występowanie okonia nilowego

Gatunek ten, mimo swojego częstego występowania na stołach, nie obył się bez kontrowersji. Okoń nilowy, zwany również latesem nilowym bądź okoniem Wiktorii, pochodzi z Afryki – najczęściej występuje na południe od zwrotnika Raka, w tak zwanej krainie etiopskiej. Paradoksalnie, jego nazwa jest myląca – gdyż gatunek oryginalnie wywodzi się wcale nie z Nilu, lecz jezior Czad i Turkana. W trakcie rozwoju gospodarczego Afryki został introdukowany do jeziora Wiktorii, jednego z Wielkich Jezior Afryki. To stąd wzięła się jedna z jego nazw – okoń Wiktorii. Po opanowaniu jeziora przez tę rybę okazało się, że przez swoje gabaryty i brak wybredności w kontekście pożywienia i warunków zamieszkania, stał się zgubą dla ponad 200 endemicznych dla jeziora Wiktorii ryb oraz spowodował znaczne zmniejszenie populacji pozostałej fauny. Od tego czasu jest zaklasyfikowany jako jedna z najbardziej inwazyjnych ryb w historii ludzkości. Mimo niekorzystnego wpływu okonia na ekosystem, jego introdukcja przyczyniła się do wzrostu gospodarczego terenów na brzegach jeziora.

Okoń nilowy – znaczenie dla gospodarki

W sąsiedztwie tych terenów powstało wiele przedsiębiorstw zajmujących się rybołówstwem oraz w dalszej konsekwencji transportem mięsa drogą śródlądową do okolicznych miejscowości, oraz eksportem mrożonych ryb poza Afrykę. W 2003 roku sprzedaż okonia nilowego do Unii Europejskiej zapewniła ponad 169 milionów euro zysku. Ryby te, przez swoje gabaryty, są olbrzymimi zasobami mięsa. Największe osobniki mogą dorastać nawet do 200 cm długości i osiągać ponad 200 kilogramów wagi. Tak ogromne rozmiary spowodowane są między innymi trybem życia tych ryb – są one w większości mięsożerne, nie pogardzą mniejszymi od siebie rybami, ich narybkiem, czy nawet krewetkami. Poza wielkością ryby te są łatwe do rozpoznania przez swój szczególny wygląd – wydłużone, bocznie spłaszczone ciało o srebrzystym bądź niebieskoszarym zabarwieniu, z głęboko wciętą dwuczęściową płetwą grzbietową i charakterystyczną żółtą pierścieniowatą obwódką wokół oczu.

Rozmnażanie okonia nilowego

Ryby te charakteryzuje częściowy dymorfizm płciowy – samice są większe od samców. Okonie nilowe dojrzałość płciową osiągają między drugim a czwartym rokiem życia. Wówczas, na przełomie afrykańskiego lata i zimy, czyli między lutym a sierpniem, następuje tarło. Samica składa około 3-15 milionów jaj. Warto również wspomnieć o kontrowersjach, jakie wzbudza konsumowanie tej ryby. Mimo niewątpliwych walorów smakowych częstym argumentem przeciwko jej spożywaniu jest duża zawartość w mięsie kwasu palmitynowego, przyczyniającego się do syntezy w organizmie złego cholesterolu (LDL), jak również relatywnie mała obecność kwasów omega-3. Mimo tego ryba ta charakteryzuje się mięsem chudym, bogatym w białko i witaminę A, wpływającą między innymi na prawidłowe funkcjonowanie zmysłu wzroku.

Szczegóły
Artykuły
Autorzy