Miecznik

Podstawowe informacje

Miecznik, nazywany również włócznikiem, występuje na otwartych toniach morskich i oceanicznych całego świata. Na terenie Europy ich populacje są obecne na Morzu Śródziemnym, Marmara, Czarnym i Azowskim. Niezwykle rzadko spotkamy go w strefach przybrzeżnych, co nie oznacza jednak, iż jest to niemożliwe. Kilkukrotnie przekonali się o tym polscy rybacy, którzy w latach 1939. 1954 i 2014 mieli okazję natknąć się na ten niezwykły okaz.

Jak wygląda miecznik?

Okazuje się, że kształt narządu ściśle związany jest z przyzwyczajeniami żywieniowymi tej ryby. Mieczniki żywią się głównie makrelami, barakudami, kalmarami, skorupiakami oraz ośmiornicami. W celu uskutecznienia prawdopodobieństwa schwytania pokarmu Matka Natura wyposażyła je w niezawodną broń. Dzięki tak zaostrzonej „szczęce” napastnik może nie tylko skutecznie rozproszyć ławicę ryb, ale i schwytać ofiarę po wcześniejszym jej ogłuszeniu. Warto również wspomnieć, iż narząd ten u miecznika w niczym nie przypomina szczęki innych morskich drapieżników. Wbrew swojej nazwie, ryby piły jako jedne z nielicznych, nie posiadają zębów! Ich brak rekompensuje im tworząca „miecz” tkanka kostna. To właśnie dzięki temu ofiara miecznika nie ma szans w momencie starcia się z ciosem, który dla wielu z nich staje się przyczyną zgonu.

To jeden z najszybszych drapieżników!

Mieczniki uważane są za jedne z najbardziej wprawionych morskich morderców. W porównaniu do innych ryb charakteryzują się stosunkowo krótszą płetwą grzbietową oraz brakiem płetw brzusznych. Jak się okazuje, nie stanowi to dla nich żadnego problemu w poruszaniu się. Dzięki swoim opływowym kształtom, pod wodą potrafią osiągać prędkość nawet do 100 km/h! Wiele z nich odbywa także dalekie przeprawy w celu odbycia tarła. Zazwyczaj ma to miejsce na cieplejszych, przybrzeżnych akwenach, gdzie woda jest płytsza. Szczytowy okres rozrodu populacji atlantyckiej przypada na okres od kwietnia do września, ale prawdopodobnie może odbywać się to całorocznie. W tym okresie spotkamy je głównie na terenie Zatoki Meksykańskiej. W przypadku populacji śródziemnomorskiej tarło odbywa się u wybrzeży Półwyspu Apenińskiego. Samica miecznika składa od 2 do 6 milionów drobnych ziaren ikry, które w tym samym czasie zostają zapłodnione przez samca.

Dostosowanie do zmieniających warunków

Doskonale funkcjonują również, z dala od brzegu. W pogoni za ofiarą potrafią bardzo szybko dostosować się do zmieniających się warunków. Żyjące na co dzień w cieplejszych wodach, w poszukiwaniu pokarmu potrafią zejść nawet na głębokość ponad 600 m, gdzie temperatura spada do 5-10 stopni Celsjusza. Podobnie jak i tuńczyki, ryby te można uznać za przyrodniczy fenomen. Mieczniki wykazują one skłonności endotermiczne, co oznacza, że potrafią utrzymać temperaturę ciała na wyższym poziomie niż ich otoczenie. Wpływa to zwłaszcza na aktywność zwierzęcia. Nie dotyczy to jednak miecznika, którego skuteczność polowania zwiększa się wraz ze spadkiem temperatury wody. W takich właśnie warunkach jego oczy i mózg są zdolne pracować szybciej.

Gdzie występuje miecznik?

Miecznik jest szczególnie powszechny w rejonach tropikalnych i subtropikalnych, takich jak:

• Południowy Ocean Atlantycki;
• Zachodni Pacyfik;
• Morze Śródziemne;
• Wody przybrzeżne Japonii i okolice Północnego Pacyfiku.

Występuje również wzdłuż wybrzeży Ameryki Północnej i Południowej, a także w rejonach południowej Afryki i Australii.

Czym żywi się miecznik?

Miecznik krzyżówka (Xiphias gladius) żywi się przede wszystkim innymi rybami i morskimi organizmami, takimi jak:

• sardynki;
• małe tuńczyki;
• makrele;
• barakudy;
• kalmary i kałamarnice.

Miecznik – przyrodniczy fenomen zagrożony wyginięciem

Ryba-miecz zawdzięcza swoją nazwę jednej z najbardziej nietypowych cech jej wyglądu – przekształconej w długi „miecz” szczęce, która potrafi stanowić nawet 1/3 rozmiarów całej ryby! Dzięki temu największe osobniki potrafią osiągnąć nawet do 4 m długości, osiągając przy tym wagę powyżej 500 kg. Wspomniana „szczęka” zwierzęcia budzi respekt nie tylko przed drapieżnikami. Wśród marynarzy krążą liczne legendy, mówiące o morskich potworach przebijających kadłuby łodzi, ostrym jak piła narządem.

Wpływ działalności człowieka na mieczniki

Niestety jednak żadna z omówionych cech nie uchroni Miecznika przed działalnością człowieka. W ciągu ostatnich 30 lat ich populacja została mocno nadszarpnięta. Zwłaszcza na terenie Morza Śródziemnego, gdzie ryba ta stanowi prawdziwy rarytas. Niezwykły, unikatowy smak oraz wszechstronne zastosowanie kulinarne spowodowały, iż od niedawna gatunek ten znalazł się na Czerwonej Liście Gatunków Zagrożonych Wyginięciem. Oznacza to, że w przeciągu kolejnych lat może dojść do katastrofy. Istnienie jednego gatunku, powiązane jest przetrwaniem innych organizmów morskich. Mowa tu zwłaszcza o połowach dużych drapieżników, które negatywnie wpływają na łańcuch pokarmowy w ekosystemie.

Metody połowu i dodatkowe informacje

Jednym z najpopularniejszych sposobów łowienia miecznika jest wędkarstwo z łodzi morskich. Wędkarze używają wędki z mocną linką oraz przynęty takie jak woblery lub sztuczne przynęty imitujące małe ryby. Miecznik to drapieżnik, który poluje na mniejsze ryby, więc dobór odpowiedniej przynęty jest kluczowy. Oczywiście najskuteczniejszym sposobem na złowienie omawianej tu ryby jest stosowanie sieci rybackich.

Należy pamiętać, że łowienie miecznika jest regulowane przez wiele międzynarodowych i krajowych przepisów, a niektóre metody połowu mogą być zabronione w zależności od regionu.

Polecane metody połowu mieczników:

• Wędkarstwo morskie;
• Trolling;
• Spinning.

Jak przyrządzić miecznika?

Oto przepis na smakowitego pieczonego miecznika:

Składniki:

• 4 filety;
• 2 łyżki soku z cytryny;
• 2 łyżki posiekanej natki pietruszki;
• 2 ząbki czosnku, posiekane;
• 2 łyżki oliwy z oliwek;
• sól i pieprz do smaku;

Instrukcje:

1. Rozgrzej piekarnik do 200°C.
2. Przygotuj mieszankę cytryny, natki pietruszki, czosnku, oliwy z oliwek, soli i pieprzu w małej misce.
3. Filety umyj i osusz papierowym ręcznikiem.
4. Przełóż filety do naczynia żaroodpornego.
5. Wlej mieszankę z cytryny i ziołami na filety i równomiernie posmaruj każdy filet.
6. Piecz rybę w nagrzanym piekarniku przez około 10-12 minut, aż mięso będzie miękkie i wilgotne, ale dobrze przypieczone.
7. Podawaj na talerzach i udekoruj resztą natki pietruszki.

Smacznego!